W Czechach znajduje się czternaście obiektów wpisanych na Listę Światowego Dziedzictwa.

Ich odwiedziny nie nastręczają większych trudności. Najwięcej czasu musimy zarezerwować na zwiedzenie Starego Miasta w Pradze i Lednicko – Valtickiego krajobrazu kulturowego gdyś ten rozciągającego się na przestrzeni 200 km2. Kutna Hora i Czeski Krumlow są na tyle interesujące i urokliwe, że warto zarezerwować dla nich po jednym dniu. Pozostałe miejsca są dość zwarte i łatwo dostępne (renesansowy zamek w Litomyślu czy wieś Holaszowice). Miasteczka Telcz i Kromieryż mogą zauroczyć na tyle, że zatrzymają nas na dłużej niż jedno popołudnie. Bardzo łatwo dostępnymi obiektami są kolumna św. Trójcy w Ołomuńcu, sanktuarium w Zelenej Horze i willa Tugendhatów w Brnie. W tym ostatnim dobrze jest mieć wcześniejszą rezerwację. Nieco rozczarowuje natomiast miasto Trebić -dzielnica żydowska wciąż wymaga nakładów na niezbędne remonty. Pobyt w tym miejscu wynagrodzi nam bazylika św. Prokopa.
Ostatnio dodanymi miejscami do prestiżowej listy są Region górniczy Erzgebirge / Krušnohoří oraz Krajobraz hodowli i szkolenia koni do przewozu w Kladrubach nad Łabą. Te miejsca wciąż czekają na bym je odwiedził (Sebastian Mierzwa, zima 2020 r.)


Kutna Hora – Stare Miasto z kościołem Św. Barbary i katedra Mariacka w dzielnicy Sedlec

Kutna Hora jako środkowoczeskie miasto górnicze swój rozwój zawdzięcza średniowiecznym eksploatacjom kopalń srebra. Już w XIV wieku stała się królewskim miastem z prawem menniczym, a zabytki z tego okresu świadczą o jej świetności. Arcydzieło reprezentujące ostatnią fazę gotyku – Kościół Św. Barbary i zbarokizowana na początku XVIII w. katedra Mariacka, znacząco wpłynęły na rozwój architektury w tej części Europy. Te dwie wybitne budowle wtapiają się w dobrze zachowaną średniowieczną zabudowę miejską, która wyróżnia się bogactwem architektury zabytkowych domów mieszkalnych.

Czechy, Kutná Hora. Stare Miasto z kościołem Św. Barbary.

Zelena Hora – sanktuarium pielgrzymkowe Św. Jana Nepomucena

W Zelenej Horze na Morawach, w pobliżu Żdżaru nad Sazawą, wznosi się kościół pielgrzymkowy zbudowany ku czci świętego Jana Nepomucena. Wzniesiony w początkach XVIII w. na planie gwiazdy, stanowi najbardziej oryginalne dzieło architekta Jana Błażeja Santiniego, którego osobisty styl nawiązuje do gotyku i baroku.

Czechy, Zelená Hora. Sanktuarium pielgrzymkowe Św. Jana Nepomucena
Czechy, Zelená Hora. Sanktuarium pielgrzymkowe Św. Jana Nepomucena


Zamek w Litomyślu

Zamek w Litomyšlu jest renesansową budowlą z dziedzińcem arkadowym zbudowaną w stylu, który narodził się we Włoszech, a następnie w XVI w. przyjął się i szeroko rozpowszechnił w Europie Środkowej. Koncepcja i dekoracja zamku są szczególnie piękne, łącznie z XVIII-wiecznymi przybudówkami w późnym stylu barokowo-klasycystycznym. W zamku zachowały się wszystkie zabudowania gospodarcze stanowiące nieodłączną część rezydencji arystokratycznej.

Czechy, Zamek w Litomyšlu.

Kolumna Św. Trójcy w Ołomuńcu

Kolumna morowa Św. Trójcy pochodzi z początków XVIII w. i jest najwybitniejszym przykładem tego specyficznego dla Europy Środkowej typu zabytku. Ma 35 m wysokości i reprezentuje charakterystyczny, regionalny styl znany jako “barok ołomuniecki”. Ozdobiona jest kilkoma wspaniałymi rzeźbami religijnymi dłuta wielkiego artysty morawskiego Ondrieja Zahnera.

Czechy, Ołomuniec. Kolumna Trójcy Przenajświętszej (1716 – 1754).

Ogrody i zamek w Kromieryżu

Kromieryż leży przy dawnej przeprawie na rzece Morawie, u stóp wzgórz Chrziby górujących nad środkowymi Morawami. Ogrody i zamek w Kromieryżu stanowią wyjątkowo pełny i dobrze zachowany przykład barokowej rezydencji książęcej otoczonej ogrodami.

Czechy, Kromieryż. Ogród Kwiatowy
Czechy, Kromieryż. Ogród Zamkowy


Willa Tugendhatów w Brnie

Zaprojektowana przez architekta Miesa van der Rohe, stanowi kluczowy przykład stylu międzynarodowego w modernizmie architektonicznym, który rozwinął się w Europie w latach 20. XX w. Jej szczególna wartość wiąże się z zastosowaniem nowatorskich koncepcji przestrzennych i estetycznych, mających na celu uwzględnienie potrzeb wynikających z nowego stylu życia, wykorzystując jednocześnie środki, które daje nowoczesna produkcja przemysłowa.

Czechy, Brno. Willa Tugendhatów widok od ogrodu
Willa Tugendhatów w Brnie. Widok z ulicy


Zabytkowe Centrum Pragi

Powstałe pomiędzy XI i XVIII w. dzielnice Starego Miasta, Małej Strany i Nowego Miasta, ze wspaniałymi zabytkami takimi jak zamek i katedra Św. Wita na Hradczanach, most Karola i liczne pałace oraz kościoły, wzniesione zostały w większości za panowania cesarza Karola IV w XIV w. Świadczą o kulturalnej i architektonicznej randze Pragi począwszy od średniowiecza.

Czechy, Praga
Czechy, Praga


Krajobraz kulturowy Lednice-Valtice

Pomiędzy XVII i XX w. książęca rodzina Lichtensteinów przekształciła swe posiadłości położone w południowych Morawach w urzekające założenie krajobrazowe. Jego architektura barokowa zaprojektowana głównie przez Johanna Bernharda Fischera von Erlach oraz klasycystyczny i neogotycki styl pałaców w Lednicach i Valticach, wtapiają się w krajobraz opracowany według romantycznej koncepcji angielskiej sztuki pejzażowej. Krajobraz kulturowy Lednice-Valtice rozciąga się na obszarze 200 km2 i stanowi jeden z największych krajobrazów stworzonych przez człowieka w Europie.

Czechy, Valtice
Czechy, Lednice. Zespół Pałacowy.


Dzielnica żydowska i bazylika Św. Prokopa w Třebič 

Zespół dzielnicy żydowskiej, starego cmentarza żydowskiego oraz bazyliki Św. Prokopa w Třebič przypomina współistnienie kultury chrześcijańskiej i żydowskiej od średniowiecza po XX w. Dzielnica żydowska stanowi cenne świadectwo różnych aspektów życia mieszkającej tam wspólnoty. Bazylika Św. Prokopa, zbudowana w początkach XIII w. wewnątrz klasztoru benedyktyńskiego, stanowi cenne świadectwo oddziaływania w tym regionie spuścizny architektonicznej Europy Zachodniej.

Czechy, Trebić. Bazylika św. Prokopa.

Zabytkowe centrum miasta Telcz

Miasto położone jest na niewielkim wzgórzu. Jego domy początkowo zbudowane były z drewna. Po pożarze z końca XIV w. zostało odbudowane z kamienia, otoczone murami i wzmocnione siecią sztucznych stawów. Gotycki zamek został przebudowany w końcu XV w. w stylu wczesnego gotyku.

Czechy, Telc.
Czechy, Telc


Wieś Holaszowice 

Holaszowice stanowią pełny i dobrze zachowany przykład tradycyjnej wioski Europy Środkowej, składającej się z licznych, typowych dla regionu, wyjątkowej klasy budynków pochodzących z XVIII i XIX w., zbudowanych w stylu zwanym “barokiem ludowym” południowych Czech i rozmieszczonych na planie wywodzącym się ze średniowiecza.

Holoaszowice. Fragment zabudowy zabytkowej wsi.

Zabytkowe centrum miasta Czeski Krumlow 

Miasto leżące nad brzegami Wełtawy powstało wokół XIII-wiecznego zamku, z elementami gotyckimi, renesansowymi i barokowymi. Český Krumlov stanowi przykład małego, średniowiecznego miasteczka Europy Środkowej, które rozwijało się bez zakłóceń przez pięć wieków zachowując w ten sposób nienaruszone dziedzictwo architektoniczne.

Czeski Krumlow, widok na miasto z ogrodów zamkowych
Czeski Krumlow. Widok na zamkowe wzgórze.


W moim przypadku Ołomuniec i Kromieryż były celem jednodniowej wycieczki. Podobnie było z Litomyślem, Kutną Horą i Zeleną Horą. Na Lednice przeznaczyłem cały dzień, by następnego zahaczywszy o Trebić zatrzymać się na nocleg w Telczu. Kolejnym celem z noclegiem był Czeski Krumlow, by popołudnie dnia następnego spędzić w Holaszowicach. W drodze powrotnej udało mi się zatrzymać w Pradze. Brno stanowiło natomiast cel sam w sobie: wskutek remontu willa Tugendhatów nie była dostępna w latach 2010-12 i wymagała osobnego wyjazdu. Jej ponowne otwarcie dla zwiedzających pozwoliło mi na zamknięcie czeskiego rozdziału obiektów znajdujących się na liście Unesco. Przynajmniej na dzień dzisiejszy. (Sebastian Mierzwa, czerwiec 2012 r.)

2019 rok był niezwykle sprzyjający dla czeskiego dziedzictwa UNESCO. Na 43 sesji w Baku na listę trafiły dwa kolejne wpisy: Krajobraz towarzyszący hodowli i szkoleniu koni w Kladruby nad Labem i transgraniczny, czesko-niemiecki wpis: Region górniczy Erzgebirge / Krušnohoří. Tym samy czeska lista liczy już czternaście obiektów.  (Sebastian Mierzwa, zima 2020 r.)


12/14

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here