Co łączy ESK i Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO?

Wrocław, Pawilon Czterech Kopuł

 

Trochę statystyki czyli co łączy ESK i Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO? W minionym roku Wrocław i hiszpańskie San Sebastian dołączyły do grona miast mogących poszczycić się mianem byłej Europejskiej Stolicy Kultury. Na dzień dzisiejszy (styczeń 2017 r.) pośród 53 miast dzierżących ten tytuł tylko Luksemburg, był dwukrotnie Europejską Stolicą Kultury. Trzydzieści cztery miasta były zarówno stolicami kultury jak i tymi, które posiadają wpisy na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dziewiętnaście miast było "stolicami", ale nie posiada wpisów na prestiżowej liście. Są to m.in. Madryt, Kopenhaga, Sztokholm, Bolonia czy Linz. Wrocław, za sprawą wpisu "Hala Stulecia" i tytułu Europejskiej Stolicy Kultury dołączył do grona tych miast, które mogą pochwalić się obydwoma tytułami: był Europejską Stolicą Kultury 2016 i jest jednocześnie strażnikiem światowego dziedzictwa. Brawo!
Przy tej okazji warto zerknąć na inne byłe Europejskie Stolice Kultury posiadające różne skarby pod patronatem UNESCO. Poniżej przedstawiam kilkanaście z nich:

 

Ateńskie Akropolis - Partenon

1. Rok 1985, greckie Ateny. Pierwsza Europejska Stolica Kultury, wtedy jeszcze jako inicjatywa pod nazwą Europejskie Miasta Kultury. Dwa lata później ateński Akropol znalazł się na liście i dziś uznawany jest za symbol idei światowego dziedzictwa.

2. Berlin Zachodni był ESK w 1988 r. Po zburzeniu muru i zjednoczeniu Niemiec posiada trzy wpisy na liście UNESCO. Obok poczdamsko - berlińskich pałaców i zespołów parkowych oraz modernistycznych zespołów mieszkaniowych, w 1999 r. na liście znalazła się Wyspa Muzeów (Museumsinsel) jako świadectwo rozwoju cywilizacji.

3. Niemiecki Weimar, ESK w 1999 r. Posiada dwa wpisy. Pierwszy to budynki wzniesione i wyposażone przez uczelnię artystyczną Bauhaus - wpis 1996 r. Drugi, to zespół architektury klasycystycznej pochodzący z epoki Johanna Wolfganga Goethego i Fryderyka Schillera - wpis 1998 r.

Twierdza Suomenlinna, Helsinki

4. Na przełomie tysiącleci dziewięć miast tytułowało się ESK. Sześć z nich posiadało skarby pod patronatem UNESCO. Po raz pierwszy w roli gospodarza ESK było miasto z Polski. Był to Kraków, który na liście znalazł się w 1978 r. Stare Miasto w Krakowie było jednym z pierwszych dwunastu wpisanych na prestiżową listę miejsc będących pod ochroną UNESCO.

5. Obok Krakowa, ESK w 2000 roku była także czeska Praga. Ze swoim zabytkowym centrum znalazła się na liście w 1992 r.

6. W gronie sześciu milenijnych Europejskich Stolic Kultury znalazła się także szwedzka twierdza zbudowana przy wejściu do portu w Helsinkach - Suomenlinna. Fińska stolica na liście UNESCO pojawia się od 1991 r.

Rotterdam, fabryka Van Nelle

7. Rok później ESK zagościła w holenderskim Rotterdamie, ale sam Rotterdam na liście UNESCO znalazł się dopiero czternaście lat później. W 2014 r na liście znalazła się modernistyczna fabryka  Van Nelle jako podręcznikowy przykład architektury przemysłowej z początków XX w.

8. W 2003 roku Europejską Stolicą Kultury był austriacki Graz, który od 1999 roku ze swoim historycznym centrum figuruje na liście UNESCO.

9. Kolejną stolicą kultury w 2004 r. była włoska Genua. Strade Nuove (nowe ulice) i pałace Rolli zostały wpisane na listę dwa lata później.

Tallinn, historyczne centrum

10. 2009 r. ESK jest w litewskim Wilnie. Zespół zabytkowy tego miasta jest na liście od 1994 r.

11. W 2010 trzy miasta pełniły rolę ESK. Były to: niemieckie Essen, turecki Stambuł i węgierski Pecz, którego skarbem jest wczesnochrześcijański cmentarz z czasów gdy nazywano go  Sopianae. (na liście od 2000 r.)

12. Razem z Peczem w 2010 r. Europejską Stolicą Kultury był też Stambuł, którego zabytkowe dzielnice są na liście od 1985 r.

13. Zbudowany przez fińskich kupców, estoński Tallinn był ESK w 2011 r. Na liście światowego dziedzictwa jest od 1997 r.

14. Historyczne centrum łotewskiej Rygi zostało wpisane na listę w 1997 r.  Ryga stolicą europejskiej kultury była w 2014 r.

Pod wrocławską pergolą

 

 

15. 2016 r. Wrocław - Europejską Stolicę Kultury 2016 r. i wrocławska Hala Stulecia. To książkowy przykład wykorzystania konstrukcji zbrojonych w technice budowlanej. Świątynia demokracji Maksa Berga została wzniesiona w latach 1911-1914 i posiadała największą, żelbetową kopułę na świecie. To dziedzictwo historyczne znajduje się na liście światowego dziedzictwa od 2006 r., a więc od 10 lat!

autor: Sebastian Mierzwa

 

Galeria Europejskich Stolic Kultury znajdujących się na liście UNESCO


Czternaście wybranych obiektów znajdującymi się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO, które znajdują się w byłych Europejskich Stolicach Kultury.

Informacja o prawach autorskich: Wszystkie zdjęcia na tej stronie są chronione prawem autorskim. Nie mogą być kopiowane, drukowane, powielane, modyfikowane lub wykorzystane w inny sposób bez wyraźnej zgody właściciela praw autorskich. Copyright by S. Mierzwa 2010-2017