Inspirowane wędrówką po zabytkach upamiętniających Marcina Lutra oraz wrocławską wystawą "Moda na Crancha".

Eisleben, krótka droga do kościoła Marcina Lutra

500 lat Reformacji  czyli Eisleben, Wittenberga, Wartburg, Weimar, Marcin Lutrer,  Lukas Cranach Starszy i Wrocław.

Eisleben to miasto narodzin Marcina Lutra. To tu 10 listopada 1483 roku urodził się współtwórca luteranizmu. Około 1508 roku Marcin Luter przybył do Wittenbergi. Lucas Cranach Starszy urodził się w 1472 r. w Kronach. W roku 1505 zamieszkał w Wittenberdze i został nadwornym malarzem księcia-elektora saskiego Fryderyka Mądrego.

Wittenberga, fragment słynnych drzwi

31 października 1517 r. Marcin Luter na drzwiach kościoła zamkowego w Wittenberdze, wywiesił swoich słynnych dziewięćdziesiąt pięć tez, inicjując w ten sposób Reformację - nowy okres w historii religijnej i politycznej świata. W 1522 r., aby ocalić Marcina Lutra od prześladowań, Fryderyk Mądry upozorował porwanie, a następnie pod przybranym imieniem rycerza Jerzego ukrył Marcina Lutra na zamku w Wartburgu. W tym odosobnieniu Luter spędził w sumie 10 miesięcy. W trakcie przymusowego pobytu studiował język hebrajski i grecki, przekładał psalmy, pisał traktaty, ale przede wszystkim dokonał tłumaczenia na język niemiecki Nowego Testamentu, jako pierwowzoru używając tekstu greckiego. Od 1523 roku przez krótki czas Cranach prowadził drukarnie, później księgarnię w Wittenberdze.

Marcin Luter z żoną Kararzyną von Bora według Lukasa Crancha Starszego

13 czerwca 1525 Marcin Luter ożenił się z byłą zakonnicą Katarzyną von Bora. Świadkami ich ślubu byli Lucas Cranach Starszy i jego żona Barbara. W 1526 r. Cranach sportretował swoich dobrych znajomych. Cranach był również ojcem chrzestnym pierwszego syna Lutra - Johannesa. W 1527 r. Cranach namalował portrety rodziców Marcina Lutra: Hansa i Magrethe Luter. Portrety znajdują się dziś na zamku w Wartburgu. W 1528 r. powstał obraz pod tytułem: "Niedobrana Para" (w sumie obrazów o podobnej treści z "fabryki Cranchów" zachowało się ponad czterdzieści, zatem pewnie powstało ich dużo więcej). Powszechnie przyjmuje się, że"Niedobrana para" jest ostrzeżeniem przed powszechnymi związkami zawieranymi przez kobiety z pobudek materialnych, ale może być również satyrą, być może wymierzoną w "dobrych znajomych" Cranchów. W 1535 r. Cranach namalował najbardziej znany portret Marcina Lutra.

Madonna pod jodłami

Marcin Luter wrócił do Eisleben gdzie zmarł 18 lutego 1546 roku. Lukas Cranach Starszy osiadł w Weimarze w 1550 roku gdzie zmarł trzy lata później.
W 1510 r. Cranach namalował dla wrocławskiej katedry obraz "Madonna pod jodłami", który zniknął z katedry wrocławskiej w 1947 r. o czym dowiedziano się dopiero w 1961 r. Przez ponad czternaście lat spoglądano na falsyfikat. Oryginał po niezwykle ciekawej wędrówce powrócił do Wrocławia w 2012 r. Luter i Cranach Starszy nigdy nie odwiedzili osobiście Wrocławia, jednak obaj zapisali się w jego historii.

Tekst inspirowany wędrówką po zabytkach upamiętniających Marcina Lutra oraz wystawą "Moda na Crancha" przygotowaną przez Wrocławskie Muzeum Narodowe z okazji 500-lecia Reformacji.

Sebastian Mierzwa, listopad 2017 r. 

Zdjęcia obrazów pochodzą z: By Lucas Cranach Starszy - www.culture.pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=20503549

Zapraszam do galeri:

Informacja o prawach autorskich: Wszystkie zdjęcia na tej stronie są chronione prawem autorskim. Nie mogą być kopiowane, drukowane, powielane, modyfikowane lub wykorzystane w inny sposób bez wyraźnej zgody właściciela praw autorskich. Copyright by S. Mierzwa 2010-2017